“Waheeda ben je Marokkaans?”

Ik voel me gevleid. Marokaanse vrouwen vind ik namelijk heel mooi. Dat zal hij vast niet zo bedoelen. Hij bedoelt waarschijnlijk mijn naam. Ik heb namelijk een naamsticker op mijn colbert geplakt. Ik vrees dat ik B., van Marokkaanse afkomst, moet teleurstellen. Tegelijkertijd moet ik denken aan de verwantschap en, toch lichte opwinding die ik voel als ik ergens iemand Engels hoor praten met hetzelfde zangerige accent als Guyanesen. Dan ben ik ook zo vrij om te vragen of ze Guyanees zijn. Dat leidt tot de mooiste ontmoetingen. Er zijn namelijk niet zo veel Guyanesen in Nederland.

Ik heb vol verwondering mijn vader hetzelfde zien doen op Liberty Avenue in New York. En daar wemelt het van de zangerige accenten. Soms moeilijk om ze allemaal uit elkaar te halen.

“Nee, ik ben niet Marokkaans. Bedoel je mijn naam?”

“Ja, Waheeda is een Marokkaanse naam.”

“Je bedoelt een Arabische naam?”

“Ja.”

“Ik ben Hindoestaans.” Afhankelijk van wie er tegenover mij staat, zeg ik de éne keer Hindoestaans, Indiaas en de andere keer Guyanees.

“Oh?! ik dacht dat Hindoestanen donker zijn?”

“Ja en ook licht net zoals er ook donkere Marokkanen zijn.”

The danger of a single story

Dit gesprek voerde ik in het Meervaart Theater met B. terwijl ik stond te wachten om de lezing Storytelling Experience te verzorgen voor het OKT (Ouder en Kind Teams) Amsterdam.

Dit gesprek is een exemplarische illustratie voor wat Chimamamda Adichie bedoelt met the danger of a single story. “Het enkelvoudige verhaal creëert stereotypen, en het probleem met stereotypen is niet dat ze niet waar zijn, maar dat ze onvolledig zijn. Ze maken één verhaal tot het enige verhaal.”

Wij mensen zijn geneigd om de wereld, onszelf en anderen te benaderen vanuit het perspectief van een enkelvoudig verhaal. Wij horen en zien de ander door de frame van dit verhaal.

Een voorbeeld van een enkelvoudig verhaal is: Hindoestanen zijn donker. De Hindoestanen kunnen hier zelf nog een enkelvoudig verhaal aan plakken, namelijk dat Hindoestanen met een lichte huidskleur mooier en succesvoller zijn dan Hindoestanen met een donkere huidskleur. Wanneer je als kind hiermee opgroeit vormt het je zelfbeeld, je kijk op de wereld en in het geval van Hindoestaanse vrouwen, je schoonheidsideaal.

Een overblijfsel van een koloniaal enkelvoudig verhaal overgedragen van heerser op onderdaan, van generatie op generatie, van moeder op dochter.

De rijkdom van meer verhalen

Met dit soort enkelvoudige verhalen groeide ik op, heb ik mee geworsteld en, ontworsteld.

Zo zullen velen van ons vrouwen leven en, de werelden beleven vanachter de beperking van enkelvoudige verhalen. Over hoe je als moeder hoort te zijn, als vrouw, als dochter, als minnares, als zakenvrouw, als…

En ik? Ik ben nu alles: licht en donker, Marokkaans, Thaais, Indonesisch, Indiaas, Fillipijns, Cubaans, Hindoestaans, Islamitisch, Humanist, Nederlands, volgens een DNA onderzoek een fractie Inuit, een fractie Papua Nieuw Guinea, moeder, vrouw, mens, minnares, strijder van het licht, kind, leerling en meester…

Iedere dag meer dan een enkelvoudig verhaal.

Iedere dag is vrouwen dag. Vier en vertel je meervoudige verhalen van kracht en kwetsbaarheid!

Waheeda